# پادکستینو: مایکروسافت - از انحصار کامپیوتر تا شکست در موبایل سلام به همه شما همراهان همیشگی "پادکستینو". خیلی خوشحالم که یک بار دیگه فرصتی پیش اومده تا در خدمتتون باشم و با هم گپ بزنیم. امروز می خوایم یه سفر هیجان انگیز و پر فراز و نشیب رو با همدیگه شروع کنیم. سفری به دنیای یکی از بزرگ ترین و تاثیرگذارترین شرکت های فناوری جهان: مایکروسافت. موضوعی که برای این قسمت انتخاب کردیم، "مایکروسافت: از انحصار کامپیوتر تا شکست در موبایل" هست. بذارید قبل از هرچیز، یه تعریف دقیق از موضوع داشته باشیم. ما در این پادکست قصد داریم تاریخچه مایکروسافت رو از ابتدای تاسیسش، یعنی زمانی که بیل گیتس و پل آلن با یه ایده ساده شروع کردن، تا به امروز بررسی کنیم. تمرکز اصلی ما روی دو دوره زمانی کلیدی خواهد بود: 1. **دوره انحصار در بازار کامپیوترهای شخصی:** زمانی که ویندوز به سیستم عامل غالب تبدیل شد و مایکروسافت عملاً بازار نرم افزاری رو قبضه کرد. میخوایم ببینیم مایکروسافت چطور به این جایگاه رسید، چه استراتژی هایی به کار برد و چه پیامدهایی برای صنعت کامپیوتر داشت. آیا واقعاً انحصار خوب بود یا بد؟ و چه تاثیری روی نوآوری گذاشت؟ 2. **دوره شکست در بازار موبایل:** زمانی که مایکروسافت با سیستم عامل ویندوز فون وارد بازار موبایل شد، اما نتونست سهم قابل توجهی به دست بیاره و در نهایت از این بازار خارج شد. میخوایم بررسی کنیم چرا مایکروسافت در این بازار شکست خورد، چه اشتباهاتی مرتکب شد و چه درس هایی میشه از این شکست گرفت. آیا اصلاً مایکروسافت شانسی برای موفقیت در بازار موبایل داشت؟ پس با ما همراه باشید تا این داستان جذاب رو با همدیگه بررسی کنیم. ## آغاز یک امپراتوری: ظهور مایکروسافت مایکروسافت در سال 1975 توسط بیل گیتس و پل آلن تاسیس شد. در اون زمان، کامپیوترهای شخصی هنوز یه پدیده نوظهور بودن و بازار نرم افزار در مراحل ابتدایی خودش قرار داشت. گیتس و آلن با یه ایده ساده شروع کردن: نوشتن نرم افزار برای این کامپیوترهای جدید. اولین محصول مایکروسافت، یه مفسر زبان برنامه نویسی BASIC برای کامپیوتر Altair 8800 بود. این محصول با استقبال خوبی مواجه شد و مایکروسافت رو به عنوان یه شرکت نرم افزاری نوظهور معرفی کرد. اما نقطه عطف اصلی مایکروسافت در سال 1980 رخ داد، زمانی که IBM، غول دنیای کامپیوتر، به مایکروسافت پیشنهاد داد تا سیستم عاملی برای کامپیوترهای شخصی جدیدشون بنویسه. مایکروسافت سیستم عامل MS-DOS رو خرید و با اعمال تغییراتی اون رو به PC-DOS تبدیل کرد و به IBM فروخت. یه نکته خیلی مهم در این قرارداد وجود داشت: مایکروسافت حق داشت MS-DOS رو به شرکت های دیگه هم بفروشه. این تصمیم هوشمندانه باعث شد تا MS-DOS به سرعت به سیستم عامل استاندارد برای کامپیوترهای شخصی تبدیل بشه و مایکروسافت جایگاه خودش رو در این بازار تثبیت کنه. به مرور زمان، مایکروسافت MS-DOS رو با سیستم عامل ویندوز جایگزین کرد. ویندوز با رابط کاربری گرافیکی جذاب تر و کاربرپسندتر، انقلابی در دنیای کامپیوترهای شخصی ایجاد کرد. ویندوز به سرعت به سیستم عامل غالب تبدیل شد و مایکروسافت رو به یک امپراتوری نرم افزاری تبدیل کرد. ## انحصار ویندوز: دوران طلایی مایکروسافت در دهه 90 میلادی و اوایل دهه 2000، ویندوز تقریباً به طور کامل بازار سیستم عامل های کامپیوترهای شخصی رو در اختیار داشت. مایکروسافت با استفاده از این قدرت، محصولات دیگه خودش مثل آفیس رو هم به موفقیت رسوند. انحصار مایکروسافت در اون دوران باعث شد تا انتقادهای زیادی به این شرکت وارد بشه. منتقدین معتقد بودن که مایکروسافت از قدرت خودش برای سرکوب رقبا و جلوگیری از نوآوری استفاده می کنه. شکایت های متعددی از مایکروسافت به اتهام انحصارطلبی به دادگاه ها ارائه شد و حتی دولت آمریکا هم پرونده ای رو علیه مایکروسافت به جریان انداخت. اما طرفداران مایکروسافت معتقد بودن که موفقیت این شرکت نتیجه نوآوری و ارائه محصولات باکیفیت بوده. اونها می گفتن که انحصار مایکروسافت باعث شده تا استاندارد واحدی در دنیای کامپیوترهای شخصی ایجاد بشه و این به نفع کاربران بوده. به هر حال، انحصار مایکروسافت در اون دوران واقعیتی انکارناپذیر بود. این شرکت قدرت زیادی داشت و از این قدرت برای شکل دهی به صنعت کامپیوتر استفاده می کرد. ## ورود به دنیای موبایل: یک فرصت از دست رفته با ظهور گوشی های هوشمند، دنیای کامپیوتر به طور کلی تغییر کرد. موبایل ها به سرعت جایگاه مهمی در زندگی مردم پیدا کردن و بازار موبایل به یکی از بزرگ ترین و پرسودترین بازارهای فناوری تبدیل شد. مایکروسافت هم مثل بقیه شرکت های بزرگ فناوری، متوجه اهمیت این بازار شد و تصمیم گرفت وارد این عرصه بشه. اولین تلاش مایکروسافت برای ورود به بازار موبایل با سیستم عامل ویندوز موبایل انجام شد. این سیستم عامل بر پایه ویندوز CE ساخته شده بود و بیشتر برای دستگاه های PDA و گوشی های هوشمند اولیه طراحی شده بود. ویندوز موبایل هرگز نتونست سهم قابل توجهی از بازار رو به دست بیاره. این سیستم عامل مشکلاتی مثل رابط کاربری پیچیده، کمبود اپلیکیشن و عملکرد ضعیف داشت. در اون زمان، سیستم عامل های سیمبیان و بلک بری در بازار موبایل پیشتاز بودن. مایکروسافت در سال 2010 سیستم عامل جدیدی به نام ویندوز فون رو معرفی کرد. ویندوز فون با رابط کاربری مدرن و مبتنی بر کاشی (Tile) سعی داشت تا تجربه کاربری متفاوتی رو ارائه بده. اما ویندوز فون هم نتونست موفقیت چندانی کسب کنه. یکی از بزرگ ترین مشکلات ویندوز فون، کمبود اپلیکیشن بود. توسعه دهندگان تمایلی نداشتن تا برای این سیستم عامل اپلیکیشن بنویسن، چون سهم بازار ویندوز فون بسیار کم بود. این کمبود اپلیکیشن باعث شد تا کاربران کمتری به سمت ویندوز فون جذب بشن و این چرخه معیوب ادامه پیدا کنه. مایکروسافت در سال 2014 بخش موبایل نوکیا رو خرید. نوکیا در اون زمان یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان گوشی موبایل در جهان بود. مایکروسافت امیدوار بود با خرید نوکیا بتونه جایگاه خودش رو در بازار موبایل تقویت کنه. اما خرید نوکیا هم نتونست مشکل مایکروسافت رو حل کنه. گوشی های ویندوز فون همچنان با فروش پایینی مواجه بودن و مایکروسافت در نهایت مجبور شد بخش موبایل نوکیا رو تعطیل کنه. در سال 2017، مایکروسافت اعلام کرد که توسعه ویندوز فون رو متوقف کرده و دیگه هیچ گوشی ویندوز فون جدیدی تولید نخواهد کرد. این پایان تلخ تلاش مایکروسافت برای ورود به بازار موبایل بود. ## چرا مایکروسافت در بازار موبایل شکست خورد؟ دلایل زیادی برای شکست مایکروسافت در بازار موبایل وجود داره. در اینجا به چند مورد از مهم ترین این دلایل اشاره می کنیم: * **دیر رسیدن به بازار:** مایکروسافت خیلی دیر وارد بازار موبایل شد. زمانی که مایکروسافت تازه شروع به جدی گرفتن این بازار کرده بود، سیستم عامل های iOS و اندروید уже سهم بزرگی از بازار رو در اختیار گرفته بودن. * **کمبود اپلیکیشن:** کمبود اپلیکیشن یکی از بزرگ ترین مشکلات ویندوز فون بود. توسعه دهندگان تمایلی نداشتن تا برای این سیستم عامل اپلیکیشن بنویسن، چون سهم بازار ویندوز فون بسیار کم بود. * **رابط کاربری متفاوت اما ناکارآمد:** رابط کاربری ویندوز فون با اینکه مدرن و جذاب بود، اما برای بسیاری از کاربران پیچیده و غیرکاربردی به نظر می رسید. * **عدم تمرکز:** مایکروسافت در اون دوران تمرکز کافی روی بازار موبایل نداشت. این شرکت همزمان درگیر پروژه های بزرگ دیگه ای مثل توسعه ویندوز، آفیس و ایکس باکس بود. * **اشتباهات مدیریتی:** تصمیمات اشتباه مدیریتی هم نقش مهمی در شکست مایکروسافت در بازار موبایل داشت. خرید نوکیا یکی از این اشتباهات بود. ## درس هایی از شکست: چه چیزهایی می توانیم یاد بگیریم؟ شکست مایکروسافت در بازار موبایل یه مثال خوب از اینه که حتی بزرگ ترین و قدرتمندترین شرکت ها هم می تونن اشتباه کنن. از این شکست میشه درس های زیادی گرفت: * **اهمیت نوآوری:** نوآوری یکی از مهم ترین عوامل موفقیت در دنیای فناوریه. شرکت هایی که نتونن نوآوری داشته باشن، دیر یا زود از بازار حذف میشن. * **اهمیت تمرکز:** تمرکز روی یک زمینه خاص و تلاش برای بهترین بودن در اون زمینه، شانس موفقیت رو افزایش میده. شرکت هایی که سعی می کنن در همه زمینه ها فعالیت کنن، معمولاً موفق نمیشن. * **اهمیت گوش دادن به کاربران:** شرکت ها باید به نیازهای کاربران خودشون توجه کنن و محصولاتی رو ارائه بدن که این نیازها رو برطرف کنه. * **اهمیت سرعت عمل:** در دنیای فناوری، سرعت عمل خیلی مهمه. شرکت هایی که دیر به بازار وارد میشن، شانس کمتری برای موفقیت دارن. ## مایکروسافت امروز: تحول و بازگشت با وجود شکست در بازار موبایل، مایکروسافت همچنان یکی از بزرگ ترین و تاثیرگذارترین شرکت های فناوری جهان محسوب میشه. این شرکت در سال های اخیر تحولات زیادی رو تجربه کرده و تونسته جایگاه خودش رو در بازار ابری (Cloud) و هوش مصنوعی تثبیت کنه. ساتیا نادلا، مدیرعامل فعلی مایکروسافت، نقش مهمی در این تحولات داشته. او با تغییر رویکرد مایکروسافت و تمرکز روی نوآوری و همکاری، تونسته این شرکت رو به دوران جدیدی وارد کنه. مایکروسافت امروز دیگه اون شرکت انحصارطلب دهه 90 نیست. این شرکت به یک شرکت بازتر، خلاق تر و نوآورتر تبدیل شده. مایکروسافت در حال حاضر روی زمینه هایی مثل هوش مصنوعی، واقعیت افزوده، بازی های رایانه ای و خدمات ابری سرمایه گذاری می کنه. ## جمع بندی و نتیجه گیری داستان مایکروسافت، یه داستان پر فراز و نشیبه. از یه شروع ساده در یه گاراژ تا تبدیل شدن به یک امپراتوری نرم افزاری و بعد هم شکست در بازار موبایل. مایکروسافت نشون داد که حتی بزرگ ترین شرکت ها هم می تونن اشتباه کنن و از اشتباهاتشون درس بگیرن. شکست مایکروسافت در بازار موبایل، یه زنگ خطر برای همه شرکت های فناوری بود. این شکست نشون داد که هیچ شرکتی نمی تونه برای همیشه در اوج بمونه و اگر نوآوری نکنه و به نیازهای کاربرانش توجه نکنه، دیر یا زود از بازار حذف میشه. اما مایکروسافت از این شکست درس گرفت و تونست خودش رو بازسازی کنه. این شرکت با تغییر رویکرد و تمرکز روی زمینه های جدید، تونسته دوباره به یکی از پیشروترین شرکت های فناوری جهان تبدیل بشه. امیدوارم از این پادکست لذت برده باشید. تا پادکست بعدی، خدانگهدار!